Vlaanderen heeft momenteel nog een goed uitgewerkt systeem van zorgverstrekking, maar de toekomst van dit systeem is zowel in steden als in dorpen in gevaar. Onder meer de toenemende vergrijzing, groeiende vereenzaming, meer individualisme en een stijgende vraag naar levensbestendig wonen resulteren in een groter aantal zorgvragen.

Vlaamse Vereniging Dorpsbelangen constateert een groeiend tekort aan zorgpersoneel en middelen om alle nodige zorg kwalitatief te blijven garanderen. Na de digitale kloof zien ze een zorgkloof opduiken in de dorpen en buiten de centrumsteden.

Wat als een gemeentebestuur een rusthuis in het dorp wil neerzetten, maar geen garantie heeft er het nodige personeel voor te vinden? Wat als de juiste zorg enkel op grote afstand kan gevonden worden? Moeten wij met lede ogen deze maatschappelijke veranderingen blijven aanzien, of kunnen we burgerkracht inschakelen bij zoiets essentieels?

Stop met exclusie, dan hoef je niet meer te praten over inclusie!

Het thema zorg, gekoppeld aan burgerkracht, staat centraal in de inspiratienota die de Vlaamse Vereniging Dorpsbelangen eind 2024 publiceerde en daarin mag ook De Boomgaard zich voorstellen met het gekende pleidooi voor ontschotting in de zorg en voor meer eigenaarschap van de zorgbehoevende. Alle bevindingen en goede praktijken bij bestaande en vernieuwende vormen van zorg willen een bron van hoop en warmte zijn voor steeds meer burgers die zich inzetten om goed voor elkaar te zorgen. Het centrale uitgangspunt daarbij is tijd te investeren in de eigen buurt en mensen met elkaar te verbinden.

Een leefwereld aangepast aan de persoon met zorgnood

Een specifieke manier van werken vanuit een lerende houding bij de ondersteuner geeft mensen met zorgnood ook terug meer zeg over hun eigen leven, en leidt zo tot meer levenskwaliteit. Het gaat dan om een ‘ja’ voor ondersteuning bieden bij een genormaliseerd wonen. En het gaat tegelijkertijd om een ‘nee’: niet het leven overnemen. De ondersteuner bekijkt hoe lang de persoon de autonomie kan behouden en wanneer de meer zorgende houding moet beginnen. Het gaat er vooral ook om de burger in de maatschappij te houden, ondanks de zorgnood (bv. bij dementie), en daartoe een omgeving te creëren die zich aanpast aan de persoon i.p.v. omgekeerd.

Daarbij is het belangrijk de kwaliteit van de relaties met partner, kinderen, enz. te behouden. Zo kan de expertise van de betrokken familie samen met de medische knowhow ingezet worden. De verzorger mag ook niet vergeten dat zij/hij op een intieme plek komt, in de woning/leefruimte van een mens. Het is dus constant laveren tussen autonomie en geborgenheid. Het vernieuwende van zit in het buurtgericht denken, het werken aan community building, het stimuleren van diversiteit! Tegelijkertijd is politiserend werken ook noodzakelijk zodat ook de wetgeving wijzigt.

Meer weten?

www.dorpsbelangen.be