We geloven bij Woonzorgnet-Dijleland dat kwaliteit van leven ook in de laatste 1000 dagen mogelijk blijft. Dat is meteen een knipoog naar de eerste duizend dagen van het leven – een periode waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat ze bepalend is voor de verdere levensloop.

Dit jaar vieren we de 10de verjaardag van onze groeiende zorgorganisatie en dat feestelijk moment grijpen wij aan om de aandacht vestigen op het andere uiteinde van het leven: die laatste duizend dagen. Want ook deze periode telt. Hier wordt het verschil gemaakt – in kwaliteit, in nabijheid, in menselijkheid. We willen elke dag het leven van bewoners, hun familie en onze medewerkers zo waardevol mogelijk maken.

We zijn een lerende organisatie waar innovatie voorop staat, niet als doel op zich maar om de kwaliteit van leven en werken van bewoners en medewerkers te verbeteren. Al 10 jaar pionieren we — en al veel langer wanneer we kijken naar de roots van onze ondertussen vijf sterke huizen: De Wingerd, Dijlehof, Keyhof, Ter Meeren en het nieuwe Burenhof. En dat  vieren we op onze eigen manier: dankbaar voor wie met ons mee bouwt aan de toekomst van de ouderenzorg en dankbaar voor wie ons op die weg is voorgegaan.

In het bijzonder danken we ook onze gewezen voorzitter, Manu Keirse, die ruim 40 jaar aan de weg plaveide en aan het roer heeft gestaan en we verwelkomen Koen Geens die vandaag officieel de fakkel van hem overneemt.

Symposium – De laatste 1000 dagen

 

• Keynote 1 “De onvervangbaarheid van de laatste 1000 dagen” door Em. Prof. Dr. Manu Keirse

Hij is dé stem in Vlaanderen als het gaat over rouw, verlies en de laatste levensfase. Hij helpt mensen al decennia lang bij het vinden van de juiste woorden voor wat moeilijk uit te drukken is. Manu Keirse duidt de onvervangbare betekenis van de laatste 1000 dagen, en hoe nabijheid, begrip en menselijkheid daarin centraal staan.

• Keynote 2 “Welzijn van zorgmedewerkers in de laatste 1000 dagen” door Prof. Dr. Lode Godderis

Dit gaat niet alleen over bewoners en hun familie. Lode Godderis, hoogleraar en CEO van IDEWE, onderzoekt hoe werk en gezondheid elkaar beïnvloeden. Hij formuleert een antwoord op de vraag: Hoe kunnen we zorgteams ondersteunen en versterken, zodat ook zij de energie en veerkracht behouden om in die laatste 1000 dagen warme, kwalitatieve zorg te geven?

Synthese: de levensverwachting in België blijft stijgen, van 80 jaar voor vrouwen en 73,8 jaar voor mannen in 1991 naar 84,5 jaar voor vrouwen en 80,7 jaar voor mannen in 2022.
In 1991 had een 65-jarige gemiddeld nog 15 jaar te leven na pensionering. Tegenwoordig heeft een 65-jarige gemiddeld nog 20 jaar te leven. Daarmee kent ons land het langste pensioen van Europa. Achter die cijfers gaan grote verschillen schuil, zo zijn de verschillen tussen ambtenaar, werknemer, zelfstandige groter dan het gemiddeld tussen man en vrouw.

Werk en gezondheid gaan samen: het gaat om het gevoel dat je werk ertoe doet, dat het aansluit bij wie je bent en wat je belangrijk vindt. Denk aan persoonlijk groeien, verbondenheid met anderen, je volle potentieel benutten, en iets kunnen betekenen voor anderen. Wanneer dat allemaal aanwezig is in een job, is de kans groter dat mensen hun werk als betekenisvol ervaren. Als werk kwaliteitsvol en betekenisvol is, draagt het bij aan de gezondheid. Is dat niet het geval, dan verkort het de levensverwachting.

Conclusie: langer werken in de huidige conjunctuur en met de verschuiving in de pensioenleeftijd is mogelijk, op voorwaarde dat er ook een verschuiving in arbeidscultuur, de beeldvorming en de waardering volgt.

• Keynote 3 “Socio-economische reflecties bij de laatste 1000 dagen” door Em. Prof. Dr. Erik Schokkaert

Zorg brengt heel wat maatschappelijke vragen met zich mee: Hoe verdelen we middelen eerlijk? Hoe maken we keuzes in beleid en organisatie? Erik Schokkaert, emeritus professor economie aan de KU Leuven, gidst ons door ethische en economische keuzes die mee bepalen hoe de laatste 1000 dagen eruitzien, niet alleen voor individuen, maar voor ons allemaal.

Synthese: in de laatste 1000 dagen moet zorg centraal staan. Dit vereist een ruimere financiering en structurele hervorming van ons zorgsysteem. Waar het mogelijk is, houden we best de mensen uit het ziekenhuis. Het is niet aangewezen een beleid te laten sturen op basis van de laatste 100 dagen. Om tot een betere zorg te komen zijn generieke ingrepen noodzakelijk. Niet effectieve interventies moeten overal afgeremd worden. Kosten en kwaliteit moeten tegenover elkaar afgewogen worden: fundamenteel gaat het om een keuze tussen welbevinden en materiële consumptie. We moeten opnieuw kunnen (en leren) sterven in een zorgzame omgeving, die onze eigen levensdoelen respecteert.

Conclusie: het kostenargument is daarenboven overbodig: als de baten zeer klein zijn (of zelfs negatief in een ruime definitie van welzijn), worden de kosten irrelevant. Een overdreven klemtoon op kosten kan leiden tot het in vraag stellen van andere behandelingen, zelfs wanneer die wel de kwaliteit van het leven verhogen; bijvoorbeeld de maatschappelijke houding rond dementiezorg. Centraal staat de kwaliteit van het leven (de baten) met respect voor wat mensen belangrijk vinden en respect voor menselijke waardigheid.

• Keynote 4 “De laatste 1000 dagen, analyse en inzichten van de dag” door Dr. Machteld Huber

Gezondheid gaat niet enkel over afwezigheid van ziekte. Machteld Huber, voormalig huisarts en grondlegger van het concept Positieve Gezondheid, benadrukt dat veerkracht en zingeving minstens even belangrijk zijn. Ze kijkt naar wat mensen wél kunnen, en hoe we hen kunnen ondersteunen om eigen regie en betekenis te behouden.

Synthese: wat versterkt de gezondheid en veerkracht van mensen? 3 gezichtspunten:
1. VEERKRACHT en daarbij zijn 3 psychologische bronnen cruciaal: ‘comprehensibility’ – je situatie te begrijpen, ‘manageability’ – het gevoel hebben dat jij zelf kan kiezen, en ‘meaningfulness’ – zingeving ervaren.
2. BLUE ZONES of gebieden in de wereld waar mensen heel oud worden, zonder chronische ziekten en zonder mentale aftakeling. Sleutels daartoe zijn: goed eten, natuurlijk bewegen, zingeving, sociale inbedding en het ervaren van verbondenheid.
3. EEN NIEUWE KIJK op gezondheid, wat nog steeds gedefinieerd wordt volgens de WHO-bepaling van 1948 als een toestand van compleet welbevinden, lichamelijk, psychisch en sociaal, en niet alleen de afwezigheid van ziekten of gebreken. Positieve Gezondheid moeten we zien als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.

Conclusie: neem gezondheid niet als doel op zich, maar als middel… namelijk opdat iemand ‘zijn/haar ding kan doen’. De essentie daarbij is: Wat is je droom? Wil je wat veranderen? Waar gaat je hart naar uit? Positieve Gezondheid is het bevorderen van veerkrachtig en betekenisvol leven in een gezondheidsbevorderende (werk)omgeving!

–

We zetten nu al de krijtlijnen uit voor de komende 10 jaar en dat doen we niet alleen.

Zorg zal in de toekomst een inclusief en participatief maatschappelijk gegeven zijn. Professionals en burgers zullen meedenken, mee reflecteren om tot nieuwe en heldere inzichten te komen rond hoe we die laatste 1000 dagen samen nog waardevoller kunnen maken!

—
Griet Robberechts
algemeen directeur