Zolang er rusthuizen zijn, zullen er wantoestanden in rusthuizen zijn, orakelt gerontoloog en criminoloog Peter Janssen op 25 maart in een opiniebijdrage voor De Standaard. De wantoestanden in de woonzorgcentra zullen pas verdwijnen als de woonzorgcentra verdwijnen. Hij gooit daarbij elke woonzorgcentrum in Vlaanderen op een hoopje met de ontmenselijking in de Abu Ghraib gevangenis en de mensonterende folteringen in Gaza.

Excuseer!?

Alsof dat nog niet erg genoeg is, doet hij er meteen een schepje bovenop zonder een alternatief te bieden. De economische realiteit en het IMF luiden volgens Janssen gelukkig de laatste uren van de traditionele ouderenzorg in. Na dit opiniestuk in de ochtendkrant en de tirade van sommige parlementsleden in de Commissie Welzijn, die dinsdag in het Vlaams Parlement de ganse woonzorgsector op de schop leek te doen als verdorven en bijna misdadig, moet het ons van het hart. Genoeg is genoeg!

De ouderenzorg verdient beter

De duizenden medewerkers met het hart op de juiste plaats verdienen meer respect dan een gratuite opinie in de krant of een onwaardig parlementair debat. Dat er iets moet veranderen aan de organisatie van de ouderenzorg staat buiten kijf. Bevoegd Vlaams minister Caroline Gennez (Vooruit), gaf zelf al aan in haar repliek tijdens de commissievergadering dat er ingezet moet worden op kleinschalige initiatieven en kleine vaste teams, op participatie en evaluatie door bewoners. Ze sprak zich overigens ook lovend uit voor alle zorgmedewerkers die wel elke dat het beste van zichzelf geven. Terecht. Later tijdens het journaal kwam de minister nog kort terug op de recente commotie. Vanzelfsprekend is iedereen bij zijn volle verstand verontwaardigd over wat er links en rechts fout is gelopen. De publieke opinie zal graag horen dat de regels aangescherpt worden, of zelfs toegepast zoals ze vandaag al zijn rond de meldingsplicht bij het minste incident. Daar kan niemand tegen zijn, zelfs niet tegen het opvragen van een bewijs van goed zedelijk gedrag vooraleer iemand in dienst kan treden.

Wij bieden een alternatief

Maar zorgorganisaties die al onder financiële druk staan en kampen met krapte op de arbeidsmarkt hebben vandaag niet méér regelgeving en niet méér steekproefsgewijze controles nodig, wel méér vrijheid en gedegen responsabilisering. Waar men spreekt over bestraffen en financieel sanctioneren, heeft de sector net méér middelen nodig om aangepast en persoonsgericht te kunnen ondernemen. Haalbare en betaalbare zorg voor iedereen liggen binnen handbereik als er een duidelijk wetgevend kader wordt uitgezet, dat dan ook correct toegepast en waar nodig strikt gecontroleerd kan worden. Tijdens de coronapandemie heeft het kleinschalig genormaliseerd wonen trouwens veelvuldig bewezen dat het oplossingen kan bieden. Een participatief beleid en een zorgvisie die een cultuur creëren van wederzijds respect waarin ouderen én bewoners met dementie het verschil maken, waarin zijzelf en hun naasten gezien worden als eerste partners in de zorg is de beste garantie op kwaliteit van wonen, leven, zorgen én werken.

Zorg dragen doen we samen

Alleen wanneer zorg in de breedste zin weer een maatschappelijke verantwoordelijkheid wordt en geen zakelijke ‘deal’, zal de (ouderen)zorg terug dicht bij de mensen georganiseerd worden en blijven de kwaliteit, het spontane toezicht, de formele controle en ons aller toekomst verzekerd. Dat kan bij voorkeur thuis of in aangepaste voorzieningen dicht bij de eigen buurt, maar zelfs na een hertekening van het zorglandschap zullen alle ‘rusthuizen’ nooit kunnen sluiten. Want er zal altijd nood zijn aan professionele zorg, aan veilige woon- en leefomgevingen waar in samenspraak met zorgvragers en mantelzorgers kwetsbare personen een eigen plek geboden wordt. Daartoe is er dringend nood aan overleg met de sector, aan een open dialoog rond nieuw beleid en toekomstzekerheid.

Laat alle gebelgde politici en alle gerontologen met een mening maar eens in onze huizen komen kijken. De medewerkers, tientallen vrijwilligers, tevreden bewoners en hun mantelzorgers zullen hen maar al te graag tonen dat zorg ook anders kan!

—

Griet Robberechts
Algemeen directeur Woonzorgnet-Dijleland

Verschenen onder de katern Opinie in De Standaard – 29 maart 2025

Een reactie op: “Zolang er rusthuizen zijn, zullen er wantoestanden in rusthuizen zijn”